CPB: Koopkracht daalt

De bezuinigingen en lastenverzwaringen zijn duidelijk voelbaar in de koopkracht. Die daalt in 2011 en 2012 in doorsnee met ¾% per jaar.

Ook in 2010 was de mediane koopkrachtontwikkeling negatief. Dit betekent dat de koopkracht naar verwachting drie jaar op rij daalt - dat is voor het laatst gebeurd in de jaren tachtig. Overigens steeg de koopkracht in crisisjaar 2009 juist nog sterk, met in doorsnee 1,8%. Per saldo blijft de statische koopkracht (dat wil zeggen zonder wijzigingen in bijvoorbeeld de gezins- of werksituatie) in de periode 2009-2012 nagenoeg ongewijzigd.

In 2011 blijft de gemiddelde contractloonstijging van 1¾% iets achter bij de prijzen, die 2% stijgen. Dit betekent een kleine reële loondaling in 2011. De inflatie stijgt sterk ten opzichte van 2010 (toen 1,3%) als gevolg van de sterk gestegen voedsel- en energieprijzen. De koopkracht van 65-plussers daalt met -1¼% sterker dan gemiddeld, doordat zij nadeel ondervinden van de beperkte indexatie van pensioenen en de samenloop van verschillende beleidsmaatregelen;werkenden profiteren van de verhoging van de arbeidskorting. Alle huishoudens hebben in 2011 echter nadeel van de bevriezing van de algemene heffingskorting en hogere zorgpremies; sommige groepen (onder andere ontvangers van huurtoeslag en kinderopvangtoeslag) zien hun koopkracht meer dan gemiddeld dalen. Desalniettemin zijn de verschillen in koopkrachtontwikkeling tussen verschillende soorten huishoudens in 2011 beperkt.

In 2012 is de spreiding veel groter. In doorsnee daalt ook dan de koopkracht met ¾%, maar de koopkracht voor alleenverdieners met een laag salaris daalt met 3%. In bepaalde gevallen is de daling nog groter, indien een huishouden te maken krijgt met de negatieve effecten van verschillende beleidsmaatregelen tegelijk. In 2012 is de inflatie naar verwachting 2%, net als in 2011. De contractlonen stijgen volgend jaar met gemiddeld 2½%, in reactie op de stijging van de inflatie en een geraamde afname van de werkloosheid. Door de hogere contractloonstijging is in 2012 de reële loonstijging weer positief - wat goed is voor de koopkracht. (Bron: CPB)